Hangi mesleği yapmak istiyoruz?
Aslında çocukluktan itibaren sorulan bir sorunun cevabıdır bu... ‘’Kızım/oğlum söyle bakalım büyüyünce ne olmak istiyorsun?’’ Hatta çoğu zaman sorulmadan da cevabı bellidir aslında... ‘’Semra teyzesi biliyormusun, benim kızım/oğlum büyüyünce doktor olacak’’ ve bunlara benzer birçok örnek daha...
Hiç değişik gelmedi eminim bu cümleler size. Kimbilir kaç yaşına kadar duyduk bu lafları ebeveynlerimizden ya da kim bilir kaç kişi sordu bize bu soruları... Daha ben bile bilmiyorken, onlar nasıl oluyorda bu kadar iyi biliyorlardı benim ne olacağımı. Elbette bilmiyorlardı sadece arzu ediyorlardı. Peki ya, gerçekten ne olmak istiyorduk? Buna nasıl karar veriyorduk?
Sanırım içimizde gerçekten ne olmak istediğini bilip ve olan şanslılar çok fazla değil. Hep bir yarış içinde bulduk kendimizi, ne için yarıştığımızı bilmeden... Sanıyorduk ki bir üniversiteye girersek hayatımız kurtulacak ya da giremezsek Dünya’nın sonu gelecek. Oradan buradan duyulan laflar, geleceğin meslekleri olacağı sanılan birkaç alternatif alan, bilinçsizce yapılan tercihler ve tabi ki sonunda ben neredeyim, ne anlatıyor bu profesör diye bakılan boşboş gözler... Ama olsun ne de olsa hayatımız kurtuldu, bir üniversitede okumuş olduk değil mi? Üniversite bitincede mesleğimizi yapacak bir iş buluruz herhalde, yok bulamadık mı? Olsun sorun değil, herkes kendi mesleğini mi yapıyor sanki bu ülkede...
Varsayalım ki, istediğimiz alanda okuduk ya da puanımız başka bir bölüme tuttu, onu okuduk . Öyle ya da böyle bir şekilde üniversite bitti ve sıra geldi iş aramaya... Çalışmak istediğiniz alandaki mesleklere uygun olarak özgeçmişinizi hazırladınız, iş başvurularınızı yapmaya başladınız, peki bu meslekler size ne kadar uygun?
Son dönemlerde İnsan Kaynakları alanında sıklıkla kullanılan kişilik analiz testleri işte bu sorunun cevabını hem adaylara hem de şirketlere veriyor. Aslında amaç çok açık, işe en uygun adayı bulmak... İşverenlerin, çalışanlarına karşı yasal yükümlülüklerinin daha da arttığı bu dönemde doğru işe doğru insanı bulmak bir kez daha önem kazandı ve insan kaynaklarının değerlendirmelerine ışık tutmaya başladı.
Bu testler sayesinde adayların kişiliklerini tanımlamak, güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarmak ve mesleğin gerektirdiği yetkinliklere sahip olup olmadıklarını anlamak mümkün olabiliyor. Hem adaylar kendilerini anlama ve tanıma yönüne gidiyor hemde şirketler doğru adayı seçmekle birçok yasal yükümlülüklerden, bitmek bilmeyen seçme ve değerlendirme süreçlerinden ve elbette bunların getirmiş olduğu ağır maliyetlerden kaçınmış oluyor.
Bütün bunların yanı sıra artık şirketlerin bu testlere yönelmiş olmasının bir sebebi de aslında hem işsizlik oranın çok fazla olması hemde gençlerin yapmış olduğu yanlış seçimler... İşsizliğin giderek artmasıyla birlikte bir pozisyona binlerce başvurunun olması  seçme aşamasında çok büyük zorluklara neden oluyor. Bir de tabiki neye ilgi duyduğunu, neyi severek ve isteyerek yapabileceğini bilmeyen gençlerin iş arayışlarındaki tutarsız seçimler... Tutarsız seçimlerine, neyi istediklerini bilmemelerinin yanı sıra iş arayışları sürecinde, işsizliğin çok fazla olmasından kaynaklanan inanç kaybı ve endişelerinin artması da malesef çok büyük bir etken olmaktadır.
Doğru işe, doğru insanı bulmak için şirketlerin yapmış olduğu bu testlerin haricinde başarı için;  Bilginin %10, işini isteyerek ve severek yapmanın, emek sarfedip, çaba göstermenin %90 etkisi olduğunu unutmamak ve işimizi teste bırakmamak sanırım en doğru yaklaşım olacaktır.

Bige ÖNAL
Ata Holding
TKY&İK Uzmanı